Patent Adı: Makro-Otofaji Anomalilerini İçeren Hastalıkların Teşhisi, Korunması, Tedavisi ve Takibi İçin miRNA Kullanımı
FMH Durumu: Avrupa patenti tescilli; Birleşik Krallık, Almanya, Fransa ve Türkiye için koruma
Teknoloji Alanı: RNA Terapötikleri / Otofaji Düzenlemesi / Moleküler Tanı / Biyoteknoloji
TRL: TRL 4
hsa-miR-376 ailesi, özellikle miR-376b ve bunların inhibitörleri üzerinden hücresel otofaji mekanizmasının düzenlenmesine dayanan bu teknoloji; otofaji bozukluklarıyla ilişkili hastalıkların tedavisi, tanısı ve takibine yönelik bir RNA tabanlı platform sunmaktadır. Yaklaşım, temel otofaji proteinlerini moleküler düzeyde hedefleyerek terapötik ve tanısal geliştirme için yeni olanaklar sağlamaktadır.
Teknolojiye Genel Bakış
Bu teknoloji, hücrelerin hasarlı protein ve organelleri parçalayarak geri dönüştürmesini sağlayan makro-otofaji mekanizmasının mikroRNA'lar aracılığıyla kontrol edilmesine dayanmaktadır. Temel yaklaşım, hsa-miR-376 ailesindeki mikroRNA'ların veya bu mikroRNA'ları inhibe eden moleküllerin kullanılmasıyla otofajik aktivitenin hedeflenen yönde düzenlenmesidir. Teknolojinin başlıca uygulamalarından biri olan miR-376b, otofaji sürecinin iki önemli bileşeni olan BECN1 ve ATG4C'nin ekspresyonunu doğrudan düzenlemektedir.
miR-376b, BECN1 ve ATG4C mRNA'larının 3' UTR bölgelerindeki özgül bağlanma bölgelerini hedefleyerek bu proteinlerin hücre içindeki seviyelerini azaltır ve otofajik aktiviteyi baskılar. Buna karşılık miR-376b'yi hedefleyen antagomir gibi inhibitörlerin kullanılması BECN1 ve ATG4C seviyelerinin artmasına olanak sağlayarak otofajinin ters yönde düzenlenmesine yönelik bir yaklaşım oluşturur. Böylece aynı moleküler eksen üzerinden otofajinin baskılanması veya desteklenmesi için farklı müdahale stratejileri geliştirilebilir.
Bu çift yönlü düzenleme kabiliyeti, otofajinin hastalık biyolojisindeki rolüne göre farklı terapötik stratejilerin araştırılmasına olanak verir. Patent kapsamı; miRNA'ların veya inhibitörlerinin tedavi ve profilaksi amacıyla kullanımının yanı sıra otofaji bozukluklarıyla ilişkili hastalıkların teşhisi ve tedavi sürecinin takibinde değerlendirilmesini de kapsamaktadır.
Teknoloji farklı nükleik asit taşıma yaklaşımlarıyla birlikte kullanılabilecek şekilde tasarlanmıştır. Patentte liposomlar, polimer bazlı nanopartiküller, kolesterol konjugatları, siklodekstrin kompleksleri, polietilenimin polimerleri ve protein kompleksleri gibi farklı taşıma sistemleri tanımlanmaktadır. Bu esneklik, miRNA veya inhibitörlerinin hedef dokuya ulaştırılmasına yönelik farklı farmasötik geliştirme stratejilerinin araştırılmasına olanak sağlar.
Mevcut çalışmalar laboratuvar ve preklinik aşamadadır. Hücresel düzeyde otofaji düzenlemesine ilişkin mekanizma gösterilmiş, hayvan çalışmaları tamamlanmış ve toksisite çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Teknolojinin klinik geliştirmeye ilerleyebilmesi için sertifikalı toksisite çalışmalarının ve gerekli etik/regülasyon süreçlerinin tamamlanması, ardından klinik çalışmaların yürütülmesi gerekmektedir.
Problem / Pazar İhtiyacı
Otofaji, hücresel homeostazın korunmasında ve hasarlı proteinler ile organellerin uzaklaştırılmasında temel rol oynayan bir mekanizmadır. Otofajinin aşırı aktivasyonu veya yetersiz çalışması; kanser, nörodejeneratif hastalıklar, metabolik ve inflamatuvar hastalıklar dahil farklı patolojik süreçlerle ilişkilendirilmektedir.
Bu nedenle otofajinin yalnızca genel olarak baskılanması veya aktive edilmesi yerine, süreci moleküler düzeyde kontrol eden düzenleyici mekanizmaların hedeflenmesi yeni terapötik ve tanısal yaklaşımlar için önem taşımaktadır. miRNA'lar, birden fazla hücresel hedefin ekspresyonunu düzenleyebildikleri için bu amaçla kullanılabilecek biyolojik kontrol noktalarından biridir.
miR-376 tabanlı yaklaşım, otofaji mekanizmasını yöneten belirli moleküler hedeflerin kontrol edilmesine olanak sağlayarak hastalık biyolojisine göre uyarlanabilecek RNA temelli tedavi, tanı ve takip stratejilerinin geliştirilmesi için bir platform sunmaktadır.
Temel Avantajlar
- Otofajinin temel düzenleyicilerinden BECN1 ve ATG4C'nin miR-376b üzerinden doğrudan hedeflenmesi
- miRNA veya miRNA inhibitörleri kullanılarak otofajinin farklı yönlerde düzenlenebilmesine yönelik yaklaşım
- Otofajinin farklı aşamalarında görev alan iki temel proteinin aynı moleküler mekanizma üzerinden kontrol edilebilmesi
- Terapötik kullanımın yanı sıra tanı ve tedavi takibine yönelik geliştirme potansiyeli
- Farklı nükleik asit taşıma ve ilaç iletim sistemleriyle birlikte uygulanabilme
- Farklı otofaji bozukluğu ilişkili hastalık alanlarına uyarlanabilen platform yaklaşımı
- Laboratuvar ve preklinik çalışmalarla desteklenen moleküler etki mekanizması
- Erişilebilir ve ölçeklenebilir bir RNA tabanlı geliştirme platformuna dönüştürülme potansiyeli
Uygulama Alanları
- Otofaji düzenleyici RNA terapötiklerinin geliştirilmesi
- miRNA inhibitörü ve antagomir tabanlı terapötik yaklaşımlar
- Otofaji bozukluklarıyla ilişkili hastalıkların moleküler tanısı ve takibi
- Kanser araştırmaları ve terapötik geliştirme, özellikle meme ve karaciğer kanseri
- Nörodejeneratif hastalıklara yönelik araştırma ve terapötik geliştirme
- Karaciğer ve kalp hastalıklarında otofaji hedefli araştırmalar
- İnflamatuvar, otoimmün ve enfeksiyon ilişkili hastalıklarda otofaji modülasyonu
- Metabolik ve hücresel stresle ilişkili hastalıklara yönelik RNA tabanlı araştırmalar
İlgili Sektörler
- Biyoteknoloji
- İlaç ve Biyofarmasötik
- RNA Terapötikleri
- Moleküler Tanı
- Onkoloji
- Nörodejeneratif Hastalık Teknolojileri
- Hassas Tıp ve Biyobelirteç Teknolojileri
- İlaç Taşıma Sistemleri
Teknoloji Hazırlık Seviyesi ve Doğrulama
Teknoloji Hazırlık Seviyesi: TRL 4
Teknoloji laboratuvar ölçeğinde doğrulanmış olup hücresel düzeyde etken madde ve etki mekanizmasına yönelik çalışmalar gerçekleştirilmiştir. miR-376b'nin BECN1 ve ATG4C ekspresyonunu düzenleyerek otofajik aktiviteyi değiştirebildiği hücre modellerinde gösterilmiştir.
Hayvan deneyleri tamamlanmış ve toksisite çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Klinik ürün veya uygulanabilir bir ilaç formülasyonu çalışmaları başta olmak üzere teknoloji için ürün/prototip geliştirme çalışmaları devam etmektedir.
Klinik geliştirme aşamasına geçiş öncesinde sertifikalı toksisite çalışmalarının tamamlanması ve gerekli etik kurul ve düzenleyici onayların alınması gerekmektedir. Sonraki geliştirme aşamaları Faz I ve Faz II klinik çalışmalarını içerecektir.
Teknoloji TÜBİTAK 1001 Programı kapsamında desteklenen araştırmalar sonucunda geliştirilmiştir.
Fikri Mülkiyet
Avrupa Patenti: EP2622075B1
Avrupa Patent Yayını: EP2622075A1
Uluslararası Patent Yayını: WO2012044265A1
Uluslararası Başvuru: PCT/TR2010/000192
Patent Adı: Makro-Otofaji Anomalilerini İçeren Hastalıkların Teşhisi, Korunması, Tedavisi ve Takibi İçin miRNA Kullanımı
Rüçhan / Başvuru Tarihi: 27 Eylül 2010
Avrupa Patent Yayın Tarihi: 7 Ağustos 2013
Avrupa Patent Tescil Tarihi: 2 Mart 2016
Başvuru Sahibi / Hak Sahibi: Sabancı Üniversitesi
Formda Bildirilen Koruma Kapsamı: Birleşik Krallık, Almanya, Fransa, Türkiye
Ticarileşme Durumu
Teknoloji ürün/prototip geliştirme aşamasındadır ve lisanslamaya açıktır. Mevcut geliştirme ihtiyacı, laboratuvar ve preklinik düzeyde gösterilen biyolojik etkinin ilaç geliştirme gerekliliklerine uygun bir aday ürün ve taşıma sistemiyle bütünleştirilmesi ve klinik geliştirmeye hazırlanmasıdır.
İş Birliği Olanakları
- Lisanslama
- Bilimsel danışmanlık
- Ortak Ar-Ge ve birlikte geliştirme
- Preklinik ve klinik geliştirme / doğrulama
- Üretim ve ürün geliştirme ortaklığı
- Yatırım ve ticari ortaklık
- TRL yükseltmeye yönelik geliştirme çalışmaları
Potansiyel iş ortakları arasında RNA terapötikleri ve oligonükleotid ilaçları geliştiren biyoteknoloji şirketleri, onkoloji ve nörodejeneratif hastalık alanlarında çalışan ilaç firmaları, nükleik asit taşıma sistemleri geliştiren kuruluşlar, preklinik ve klinik geliştirme konusunda uzman CRO'lar ve moleküler tanı şirketleri yer alabilir.
Ortak geliştirme açısından öne çıkan alanlar arasında miRNA veya inhibitörlerinin uygun taşıma sistemleriyle formülasyonu, sertifikalı toksisite çalışmalarının tamamlanması, hastalık özelinde preklinik doğrulama, klinik aday seçimi ve düzenleyici gerekliliklere uygun Faz I–II geliştirme programlarının oluşturulması bulunmaktadır.
Buluşçular
Buluşçular: Devrim Gözüaçık, Gözde Korkmaz
İletişim
Bu teknolojiyle ilgili lisanslama, preklinik veya klinik geliştirme, ortak Ar-Ge veya diğer iş birliği olanakları için Sabancı Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisi (SUATT) ile dpe.suatt@sabanciuniv.edu adresi üzerinden iletişime geçebilirsiniz.