FMH Durumu: TR, DE, ES Tescilli
Teknoloji Alanı: Otomotiv Mühendisliği / Kompozit Malzemeler / Araç Süspansiyonu
TRL: 5
Farklı araç yükleri altında kademeli süspansiyon tepkisi sağlamak üzere geliştirilen bu çok kademeli kompozit yaprak yay sistemi, yaylanmayan kütlenin azaltılmasına ve geleneksel metal yaprak yay sistemlerindeki sınırlamaların giderilmesine yönelik yenilikçi bir süspansiyon çözümü sunmaktadır.
Teknolojiye Genel Bakış
Bu teknoloji, araç süspansiyon sistemleri için geliştirilen çok kademeli bir yaprak yay çözümüdür. Sistem, geleneksel metal yaprak yaylardan farklı olarak fiber takviyeli kompozit malzemelerden üretilmiş ve farklı rijitlik özelliklerine sahip birden fazla yaprak yayın birlikte çalışmasına dayanmaktadır. Bu yaylar, klasik yaprak yay sistemlerinde olduğu gibi üst üste yerleştirilmek yerine esas olarak yan yana konumlandırılmakta; böylece farklı yük ve yol koşullarında farklı yay kademelerinin devreye girmesi mümkün olmaktadır.
Teknolojinin temel yaklaşımı, süspansiyon sisteminin farklı kullanım senaryolarına daha uyarlanabilir bir tepki vermesini sağlamaktır. Araç üzerindeki yük arttıkça veya yol girdileri değiştikçe sistem, tek bir sabit davranış sergilemek yerine kademeli biçimde farklı rijitlik seviyeleriyle çalışabilir. Bu sayede hem sürüş konforu hem de mekanik yük dağılımı açısından daha kontrollü bir süspansiyon karakteristiği elde edilmesi hedeflenmektedir.
Kompozit malzeme kullanımı, metal esaslı yaprak yay sistemlerine kıyasla daha hafif bir yapı sunma potansiyeli taşımaktadır. Bunun yanında, üst üste çalışan geleneksel yaprak yaylarda görülebilen temas, sürtünme ve buna bağlı aşınma problemlerinin azaltılması da amaçlanmaktadır. Sistem ayrıca araç platformuna, yük kapasitesine, kullanım koşullarına ve hedeflenen performans gereksinimlerine göre uyarlanabilecek modüler bir tasarım yaklaşımı sunmaktadır.
Teknoloji; binek araçlardan hafif ve ağır ticari araçlara, raylı sistem araçlarından özel amaçlı savunma platformlarına kadar farklı taşıt uygulamalarına uyarlanabilecek bir süspansiyon mimarisi önermektedir. Bu yönüyle çözüm, hem hafif yapı hem de performansa göre özelleştirilebilir süspansiyon sistemleri geliştirmek isteyen üreticiler için dikkat çekici bir alternatif oluşturmaktadır.
Problem / Pazar İhtiyacı
Geleneksel metal yaprak yay sistemleri araçların yaylanmayan kütlesine önemli katkıda bulunabilmekte ve farklı yük ile yol koşullarına karşı sınırlı uyarlanabilirlik gösterebilmektedir. Üst üste yerleştirilen yaprak yaylarda, yay elemanları arasındaki temas zamanla sürtünme ve aşınmaya neden olabilir. Metal bileşenler ayrıca korozyon ve çevresel koşullardan etkilenebilir.
Patentli sistem, farklı rijitlik değerlerine sahip kompozit yayların araç yüküne ve yol girdisine göre kademeli olarak devreye girmesini sağlayan çok kademeli bir yapı ile bu sorunlara çözüm geliştirmeyi amaçlamaktadır.
Temel Avantajlar
- Fiber takviyeli kompozit yaprak yaylar sayesinde yaylanmayan kütlede azalma potansiyeli
- Farklı rijitlik değerlerine sahip yay kademeleri ile yük koşullarına uyarlanabilir süspansiyon tepkisi
- Üst üste yerleştirilen geleneksel yaprak yay sistemlerinde görülebilen sürtünme ve aşınmanın azaltılması
- Metal yay sistemlerine kıyasla korozyon gibi çevresel etkilere karşı daha yüksek dayanım potansiyeli
- Farklı araç platformları ve süspansiyon gereksinimlerine uyarlanabilir modüler yapı
- Yay geometrisi ve malzeme seçiminin uygulamaya göre özelleştirilebilmesine olanak sağlayan kompozit üretim yaklaşımı
Uygulama Alanları
- Binek araç süspansiyon sistemleri
- Hafif ticari araçlar
- Ağır ticari araçlar ve kamyonlar
- Raylı sistem araçlarının süspansiyon sistemleri
- Zırhlı personel taşıyıcılar ve özel amaçlı araç platformları
İlgili Sektörler
- Otomotiv
- Ticari Araçlar
- Raylı Sistemler
- Savunma Araçları
- Kompozit Malzeme ve Bileşen Üretimi
- Süspansiyon Sistemi Üretimi
Teknoloji Hazırlık Seviyesi ve Doğrulama
Bu teknoloji için belirlenen Teknoloji Hazırlık Seviyesi TRL 5’tir. Çok kademeli yay sisteminin işlevsel bir prototipi geliştirilmiş ve araç şasisi koşullarını temsil edecek şekilde tasarlanmış özel bir test düzeneğinde değerlendirilmiştir. Gerçekleştirilen testler, sistemin temsilî yükleme koşulları altındaki mekanik performansına yönelik ilk doğrulamayı sağlamış olup, araç üzerinde gerçekleştirilecek testler bir sonraki geliştirme aşamasını oluşturmaktadır.
Fikri Mülkiyet
Avrupa Patenti: EP4217215B1
Patent Başlığı: A multi-stage spring system suitable for use in vehicles
Rüçhan Tarihi: 25 Eylül 2020
Avrupa Başvuru Tarihi: 24 Eylül 2021
Tescil Yayın Tarihi: 5 Mart 2025
Başvuru Sahibi / Hak Sahibi: Sabancı Üniversitesi
Patent ailesi, aynı buluşa ilişkin uluslararası ve ulusal başvuruları da kapsamaktadır.
Ticarileşme Durumu
Teknoloji endüstriyel doğrulama aşamasındadır ve lisanslamaya açıktır.
İş Birliği Olanakları
- Lisanslama
- Bilimsel danışmanlık
- Ortak Ar-Ge ve birlikte geliştirme
- Endüstriyel doğrulama ve pilot uygulamalar
- Ortak üretim ve imalat iş birlikleri
Potansiyel iş ortakları arasında araç üreticileri, süspansiyon sistemi tedarikçileri, kompozit parça üreticileri ile araç dinamiği ve hafif yapısal sistemler alanında faaliyet gösteren mühendislik firmaları yer alabilir.
Buluşçular
Buluşçular: Mehmet Yildiz, Erdal Kisa, Fatih Uzun
İletişim
Bu teknolojiyle ilgili lisanslama, endüstriyel doğrulama, ortak Ar-Ge veya diğer iş birliği olanakları için Sabancı Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisi (SUATT) ile iletişime geçebilirsiniz: dpe.suatt@sabanciuniv.edu
